XΡEIAZONTAI TA EIKAΣTIKA ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ;

 

Η ζωγραφική και οι εικαστικές τέχνες  συναποτελούν  μαζί με τις πλαστικές και χειροτεχνικές εργασίες τα εικαστικά στο σχολείο. Οι εργασίες

 

αυτές συμβάλλουν εξίσου στη ψυχοκινητική , αισθητική και κοινωνική ανάπτυξη καθώς και τη κατάκτηση του περιβάλλοντος με τη γνώση και τη

 

κυριαρχία του παιδιού πάνω στην άμορφη ύλη. Ανακαλύπτοντας τον όγκο , τη τρίτη διάσταση, των πραγμάτων , συνδυάζοντας μυϊκή ενέργεια

 

και εγκεφαλική προσπάθεια για να ξεπεράσουν την αντίσταση την ύλης ( των υλικών), το παιδί ανακαλύπτει τα όρια των ανθρώπινων

 

δυνατοτήτων  εμπλουτίζει τη φαντασία του, αναπτύσσει την αισθητική του αυτονομία και βελτιώνει την επιδεξιότητά του. Μετά στοιχειώνοντας

 

τελικά τις γνώσεις του σε χειροπιαστά έργα επιβεβαιώνει την ύπαρξή του , εντάσσεται αρμονικά στο περιβάλλον του , γίνεται δημιουργός, ή

 

αυτό που ο Κant όρισε απλώς ως άνθρωπο το είδος που δίνει μορφή στο κόσμο .

 

 

Γίνεται προφανής λοιπόν η ανάγκη να αναβαθμιστεί η εικαστική παιδική τέχνη μέσα από τη πρακτική της σχολικής τάξης. Η εικαστική

 

καλλιτεχνική αγωγή πρέπει να αρχίζει πολύ πρώιμα, από το νηπιαγωγείο, και να συνεχίζεται αδιάκοπα σε όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης . Η

 

μέθοδός της από παιδαγωγική άποψη πρέπει να είναι παιδοκεντρική και ο στόχος της η ελεύθερη και αβίαστη έκφραση και όχι η μίμηση

 

δοσμένων προτύπων ή η δημιουργία καλλιτεχνικών έργων που θα αρέσουν στους μεγάλους.

 

( Α. Κ.Δανασσής- Αφεντάκης Γενική Παιδαγωγική, τ. Γ, 1.5.2, σελ 31)

 

 

 

Η αγάπη και το ενδιαφέρον που θα νιώσουν οι μαθητές για καθένα από τα σχολικά μαθήματα, είναι συνάρτηση των γνώσεων που προσφέρει

 

καθένα από αυτά, και ενός πλήθους άλλων παραγόντων που υπεισέρχονται στη διαδικασία και επηρεάζουν το μαθητή :

 

Α) Η φυσική κλίση

 

Β) Η οικογενειακή επιρροή : Ο μαθητής θα επηρεαστεί πάρα πολύ από τη στάση της οικογένειάς του απέναντι στο μάθημα. Οποιαδήποτε

 

 αρνητικά σχόλια θα επηρεάσουν το παιδί, ώστε , ακόμη κι αν δε δημιουργηθούν αρνητικά συναισθήματα, είναι ενδεχόμενο  να επιδράσουν οι

 

 γονείς αρνητικά και να δημιουργήσουν μια διάθεση αδιαφορίας για το μάθημα. Παίζει ρόλο η συνολική στάση της οικογένειας προς τη Τέχνη

 

 γενικότερα.

 

Γ) Ο εκπαιδευτικός : Η αντιμετώπιση της διδακτικής ώρας από το δάσκαλο ως επαγγελματική υποχρέωση ή καταναγκασμό , η αδιαφορία για

 

τα μέσα και τη μέθοδο διδασκαλίας,  η τυποποίηση του μαθήματος , κάνουν το μαθητή να αδιαφορεί και να δυσανασχετεί . Η ενεργός

 

συμμετοχή του εκπαιδευτικού, η συνεργασία του με τους μαθητές, η επινόηση πρωτότυπων μεθόδων και μέσων διδασκαλίας, η σοβαρή και

 

 υπεύθυνη αντιμετώπιση της διδακτικής ώρας, θα εμπνεύσουν στους μαθητές ανάλογα συναισθήματα.

 

Δ) Το σχολείο: To σχολείο παίζει το ρόλο του με τρόπο διττό: Κατά πρώτο λόγο επηρεάζει το μαθητή ως προς το μάθημα , μέσω της

 

 υλικοτεχνικής υποδομής. Κατά δεύτερο έχει μεγάλη σημασία ο προσανατολισμός και οι αρχές ενός σχολείου. Η θέση του μαθήματος στο

 

υπόλοιπο πρόγραμμα, η διάθεση των άλλων εκπαιδευτικών απέναντι σ αυτό, ο έπαινος και η προβολή των μαθητών ..

 

Ε) Το ευρύτερο κοινωνικό περιβάλλον: Εδώ εντάσσονται η γειτονιά, οι φίλοι, οι συμμαθητές, οι συγγενείς, αλλά και το κράτος. Η στάση τους

 

 αλλά και ο τρόπος που αντιμετωπίζουν το μάθημα των εικαστικών επηρεάζει το μαθητή. Όταν το παιδί ενθαρρύνεται για την ενασχόλησή του

 

 με τη τέχνη, όταν αμείβεται για οποιαδήποτε επιτυχία του στο χώρο αυτό,, όταν καταλαβαίνει ότι το μάθημα αλλά και ο ευρύτερος χώρος της

 

 Τέχνης έχει αξία και κατέχει ουσιαστική θέση στη δομή της κοινωνίας, τότε είναι σίγουρο ότι θα το εκτιμήσει και θ ασχοληθεί με σεβασμό κι

 

 ενδιαφέρον γι αυτό.( Α. Κ.Δανασσής- Αφεντάκης Γενική Παιδαγωγική, τ. Γ)                                                                                                             

 

 

Φωτεινή Καφίδα (εκπ/κός εικαστικών)

 

 

 

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

 

 

5 λόγοι για σχέδια εργασίας (project) .

 

O ρόλος των δημιουργικών συνθέσεων και των πρακτικών σχεδίων.

 

Από τον   Η. ΜΑΤΣΑΓΓΟΥΡΑ , Η ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΗ  ΣΧΟΛΙΚΗ  ΓΝΩΣΗ , εκδόσεις Γρηγόρη σ.228 & σ.235     

       

Tα σχέδια εργασίας (project) χρησιμοποιήθηκαν στην εκπαίδευση σε όλη τη διάρκεια του 20ού αιώνα, για διάφορους λόγους και προτεραιότητες. Στις

 

 μέρες μας επανακτούν επικαιρότητα για μια σειρά από  λόγους:

 

Οι δημιουργικές συνθέσεις όπως είναι τα εικαστικά έργα, τα θεατρικά έργα και οι χρηστικές κατασκευές , μπορούν επίσης ν αποτελέσουν θέμα για

 

 σχέδια εργασίας

 

Τάξη  Α, Άσκηση σελ.13 & 37 τετ. εργασιών. Ο ΚΟΣΜΟΣ ΜΕ ΓΕΩΜΕΤΡΙΚΑ ΣΧΗΜΑΤΑ       

 

ΕΝΟΤΗΤΑ Α- ΜΑΘΗΜΑ 2 & ΕΝΟΤΗΤΑ Γ-  ΜΑΘΗΜΑ 4 , ΑΞΟΝΕΣ 1,2,3 & 4

 

 

 

Επειδή οι χρηστικές κατασκευές βοηθούν να ξεπεράσει το σχολείο την ακαδημαική αντίληψη που κάνει σαφή διάκριση μεταξύ θεωρίας και πράξης

 

 συνηγορούμε ένθερμα υπέρ της επιλογής τέτοιων  θεμάτων ( βλ. και Πολυχρονόπουλος 1997-2002 , Τσιαντής 2001).
 

Ακόμη συνηγορούμε υπέρ των πρακτικών σχεδίων εργασίας , διότι στην εποχή μας οι ανέσεις της τεχνολογίας μας έχουν κινητικά αδρανοποιήσει.

 

Το σχολείο για να επιτύχει την ολόπλευρη ανάπτυξη , πρέπει να δραστηριοποιηθεί και σε αυτό τα τομέα. Ο ηθολόγος Κ.Lorenz θεωρεί ότι η απραξία είναι

 

μία από τις αιτίες της επιθετικότητας και της καταστροφικής μανίας  που διακρίνει  παιδιά και ενηλίκους( βλ. Χρυσαφίδης 2000,63)

 

 

 

Τέλος , συνηγορούμε υπέρ των πρακτικών σχεδίων εργασίας , διότι προσφέρονται ως θέματα για την εμπλοκή και των αδύνατων μαθητών , γεγονός

 

που μπορεί να λειτουργήσει θετικά για τη σταδιακή εμπλοκή τους και στα θέματα που είναι ακαδημαικής φύσης και συνεπάγονται τη χρήση γραπτού

 

λόγου και λογικο-μαθηματικών διεργασιών.

                                                                

                                                        Για το 12ο δημ. σχ.Βόλου  σύνταξη: Φωτεινή Καφίδα , ΠΕ08 Εικαστικός